Jurnal Melayu

Jurnal Melayu DBP

SANTAU DAN MASYARAKAT MELAYU: ANALISIS DARI PERSPEKTIF AKIDAH ISLAM

(Santau and Malay Society: An Analysis from the Perspective of Islamic Aqidah)

 

Mohd Nizam Sahad

nizamsahad@usm.my

 

Bahagian Pengajian Islam

Pusat Pengajian Sains Kemanusiaan

Universiti Sains Malaysia

 

Shuhairimi Abdullah

shuhairimi@unimap.edu.my

Pusat Teknologi Komunikasi Pembangunan Insan

Universiti Malaysia Perlis

Abstrak

Amalan santau telah dipraktiskan sejak zaman dahulu lagi. Sebahagian daripada amalan tersebut merupakan juzuk daripada ilmu sihir atau ilmu hitam yang pada asasnya dipelajari khusus untuk kepentingan diri dan keluarga. Namun begitu, amalan santau sudah berubah fungsinya disebabkan berlaku perubahan dalam realiti keilmuan, suasana dan cara pemikiran. Keadaan yang berlaku pada masa ini, ilmu santau yang dipelajari untuk merosakkan kehidupan dan menganiayai orang lain. Meskipun, amalan tersebut sudah berkurangan disebabkan kesedaran agama, namun masih lagi wujud dalam masyarakat Melayu. Makalah ini cuba memerihalkan santau dalam kalangan masyarakat Melayu. Kawasan Santan, Perlis dijadikan lokasi kajian kerana pernah menjadi tempat tumpuan ilmu dan pengamalannya. Di samping itu, tujuan kajian juga adalah untuk melihat perbahasan akidah terhadap santau ini menurut perspektif al-Quran dan al-Sunnah.

Kata kunci: santau, sihir, akidah, Perlis, masyarakat Melayu

 

Abstract

Santau has been a practice since long ago. Some of the practices derive from a kind of black magic that was learnt specifically for the benefit of the practitioner and his family. However, the function of santau has altered due to some changes in attitude and in ways of thinking. Nowadays, santau is usually used to destroy and harm other people. Although its application has declined due to increased religious consciousness, it still continues to exist in the Malay community. Therefore, this article tries to describe santau as practiced in Malay society. The area of Santan in the state of Perlis was selected as the location for this research because it has been known to be a focal point for santau and its practitioners. In addition, the purpose of this study is also to examine the religious discussions concerning this practice and aqidah from the perspective of the Qur’an and sunnah.

Keywords: santau, black magic, aqidah, Perlis, Malay community

 

RUJUKAN

Abdullah  Yasin. 2003. Aqidah  Ahl  Al  Sunnnah  Wal  Al  Jama’ah  Jilid  II. Kuala  Lumpur: Al-Furqan  Enterprise.

Abu Bakar Jabir al-Jazairi, t.t.  Aqidah al-Mukmin. t.t. p: Maktabah al-Taufiqiyyah.

Ahmad Zabani Morad, 2001. “Rawatan dan Kaedah Pengubatan Santau: Kajian yang Dijalankan di Hutan Kampung, Alor Setar Kedah”. Latihan Ilmiah yang tidak diterbitkan. Akademi Pengajian Melayu, Universiti Malaya

Al-Asqalani, Ibn Hajar, 1998M/1419H. Fath al-Bari bi Syarah Sahih al-Bukhari. Kaherah: Dar al-Hadith

Al-Sabiq, Sayid, 2000M/1420H. Al-‘Aqa ‘id al-Islamiyyah. Kaherah : Dar al-Fath li ‘Alam al-‘Arabi.

Amran Kasimin, 1995. Santau dan Kaedah Rawatan. Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka.

Amran Kasimin, 1995. Santau: sebagai Satu Cabang Ilmu Sihir. Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka.

As-Syeikh  Wahid  Abdul  Salam  Bali, 1995. Senjata  Tajam  untuk  Menangkis  Sihir  dan  Ilmu  Hitam. Kuala  Lumpur : Syarikat  Nurulhas.

Ibn Khaldun, 1995. Mukadimah.  Terjemahan.  Kuala  Lumpur: Dewan  Bahasa  dan  Pustaka.

Haron Daud, 2001. Mantera Melayu Analisis Pemikiran. Pulau Pinang: Penerbit Universiti Sains Malaysia.

Haron Din dan Mokhtar Kassan, 2013. Kaedah Rawatan Santau. Selangor : PTS Islamika

Mohd. Nazar Ali, 2001. “Santau Suatu Amalan Magis Masyarakat Melayu: Tumpuan kepada Masyarakat Melayu di Beberapa Daerah di Terengganu”. Latihan Ilmiah yang tidak diterbitkan.  Jabatan Sosio-Budaya Melayu, Akademi Pengajian Melayu, Universiti Malaya.

Noor Asyikin Abd Manan, 2010. “Amalan santau di kalangan masyarakat Melayu: Kajian di Daerah Hulu Perak”. Latihan Ilmiah yang tidak diterbitkan. Jabatan Akidah dan Pemikiran Islam, Akademi Pengajian Islam, Universiti Malaya.

Temu bual bersama Dr Muhammad Azizan Sabjan pada 17 Oktober 2011 di pejabatnya di Pusat Pengajian Ilmu Kemanusiaan, Universiti Sains Malaysia.

Temu bual bersama Encik Mohd Munir Abdullah pada 18 Oktober 2011 di Darul Hidayah Permatang Tok Gelam, Seberang Perai Utara, Pulau Pinang.

Temu bual dengan PM Mohariff  Syarif pada 21 September 2011 di pejabatnya Pusat Teknologi Komunikasi dan Pembangunan Insan, Universiti Malaysia Perlis.

Temu bual dengan Husin bin Long pada 15 September 2013 di kediamannya di 128 Harlesden Road, NW10 2BB, London, United Kingdom.

Terjemahan al-Quran bahasa Melayu dlm. http//:www.surah.my (Capaian 2013).

 (Teks Penuh)