Jurnal Melayu

Jurnal Melayu DBP

ADAT PERKAHWINAN MASYARAKAT JAWI PERANAKAN INDIA MUSLIM

DI PULAU PINANG

(Wedding Customs of the Jawi Peranakan Indian-Muslim Community of Penang)

 

Abdul Munir Ismail

abdmunir@fsk.upsi.edu.my

 

Fakulti Sains Kemanusiaan, Jabatan Pengajian Islam

Universiti Pendidikan Sultan Idris

Abstrak

Kajian ini dijalankan bagi meneliti  pengaruh agama Hindu dalam amalan adat istiadat perkahwinan masyarakat Jawi Peranakan di Pulau Pinang. Seterusnya mengenal pasti amalan yang bertentangan dengan agama Islam dalam upacara perkahwinan masyarakat tersebut. Metode yang digunakan ialah kaedah perpustakaan, kajian lapangan dan temu bual seramai 20 responden yang terdiri daripada lelaki dan perempuan di kawasan sekitar Georgetown, Pulau Pinang khususnya di Jalan Masjid Kapitan Keling. Hasil kajian mendapati bahawa majoriti masyarakat Jawi Peranakan masih mengamalkan adat Istiadat nenek moyang mereka dengan mencampuradukkannya dengan adat Melayu setempat terutamanya dalam aspek upacara perkahwinan. Mereka percaya bahawa mengikut adat istiadat dan pantang larang yang diwarisi akan memberi kesan besar terhadap keharmonian dan kebahagiaan rumah tangga. Keadaan ini menunjukkan bahawa masyarakat Jawi Peranakan di Pulau Pinang pada hari ini masih lagi mengamalkan adat istiadat yang banyak dipengaruhi agama Hindu dan sesetengah amalan yang dilakukan bertentangan dengan syariat Islam. Oleh itu, diharap kajian ini dapat memberi kefahaman mengenai adat istiadat perkahwinan yang berlandaskan ajaran agama Islam dan yang tidak sepatutnya diikuti.

Kata kunci:  Adat perkahwinan, Jawi Peranakan Pulau Pinang, pengaruh Hindu, syariat Islam

Abstract

This research aimed to study the extent to which Hindu influences are sill present in the wedding customs of the Jawi Peranakan community in Penang. It also aimed to identify practices contrary to Islam still maintained in these wedding customs. The methodology employed in this research was a combination of library research, field work and interviews involving 20 male and female respondents from Georgetown, particularly from the vicinity of the Kapitan Keling Mosque. The findings are that the majority of the Jawi Peranakan community still practice the customs and traditions of their forebears but have blended into these local Malay customary practices, especially in their wedding ceremonies. They believe that adherence to their ancestral traditions and taboos will bring about harmonious and happy marriages. Also, it was found that the Jawi Peranakan of Penang still practice customs and traditions that are still largely influenced by Hindu tradition, with some practices even being in contravention with the requirements of Islam.  It is hoped that this research will aid in the understanding of which wedding practices are in line with Islamic teachings, and which ones are not.

Keywords: wedding customs, Jawi Peranakan of Penang, Hindu influence, Islamic law

 

 

RUJUKAN

Abd. Kadir Hj. Abdullah Hassan, 2002. Perkahwinan dalam Islam. Kuala Lumpur: Al-Hidayah Publishers.

Abul Khairi Al-Latifi, 2000. Fiqh Perkahwinan Menurut Mazhab Imam Asy-Syafie. Kuala Lumpur: Al-Hidayah Publishers.

Ahmad Iman Arif dan Supiyaton Mokhtar, 2005. Perkahwinan Ummat Islam. Kuala Lumpur: Sabunai Media Sdn. Bhd.

Hairol Nizam B. Moideen Kutty, 2010. Persepsi Imam Masjid terhadap Istiadat Perkahwinan Masyarakat Melayu di Negeri Johor. Johor: Universiti Teknologi Malaysia.

Hanapi Dollah, 1984. Politik dan Budaya India Muslim di Pulau Pinang: Satu Persoalan  Teoritis Etnisiti dalam Malaysia Masa Kini. Kuala Lumpur: Persatuan Sejarah Malaysia.

M. Rajantheran dan S. Manimaran, 1994. Adat dan Pantang Larang Orang India. Kuala

Muhammad Abu Zahrah, 1957. al-Ihwal al-Syakhsiyyah. Kaherah: Dar al-Fikr al-Arabi.

Mustafa Al-Khin, Mustafa Al-Bugha dan Ali Al-Sharbaji, 2007. Manhaj Fiqh Al-Syafi’e. Jil. IV. (Rasyidah Bt Adam dan Shaifudin Bin Maulup, Terjemah). Negeri Sembilan: Jabatan Mufti Kerajaan Negeri Sembilan

Mustafa Daud, 1995. Perkahwinan Menurut Islam. Kuala Lumpur: Utusan Publication And Distributor.

Noriah Mohamed dan Omar Yusoff, 2010. “Tinjauan Identiti dan Bahasa Hibrid dalam Kalangan Samsam, Baba Nyonya dan Jawi Peranakan di Utara Semenanjung Malaysia” dlm.  International Journal of the Malay World Naonrdi Achi Vmilioshaatimone.

Noor Aini Abdullah, 2005. Adat Resam dan Etiket Masyarakat Malaysia. Kuala Lumpur: Perpustakaan Negara Malaysia.

Omar Yusoff  dan Jamaluddin Aziz, 2010. Jawi Peranakan di Pulau Pinang Ekspresi Sebuah Identiti. Pulau Pinang: Universiti Sains Malaysia.

Omar Yusoff (pengkaji masyarakat Jawi Peranakan India Muslim). Temu bual pada 16 November 2012 bertempat di Universiti Sains Malaysia.

Omar Yusoff dan Noriah Mohamed, 2010. Daripada Jawi Peranakan kepada Melayu: Tinjauan terhadap Komuniti Jawi Peranakan di Pulau Pinang pada Abad Ke-21. Pulau Pinang: Universiti Sains Malaysia.

Ramlan Damanik, 2002. Fungsi dan Peranan Upacara Adat Perkawinan Masyarakat Melayu Deli. Indonesia: Universitas Sumatera Utara.

Rusmiati Harun, (1995). Falsafah Perkahwinan dalam Islam. Kuala Lumpur: Perpustakaan Negara Malaysia.

Sohaimi Abdul Aziz, 2007. Dari Tanjung Penaga ke George Town Membongkar Sejarah Negeri Pulau Pinang. Kuala Lumpur: perpustakaan Negara Malaysia.

Temu bual dengan bilal di Masjid Kapitan Keling, pada 17 November 2012 bertempat di Jalan Masjid Kapitan Keling, 10200 Pulau Pinang.

Temu bual dengan guru Agama Islam, pada 15 November 2012 bertempat di Jalan Masjid Kapitan Keling, 10200 Pulau Pinang.

Temu bual dengan pegawai di pejabat Muzium Masjid Kapitan Kelingpada 17 November 2012 bertempat di Masjid Kapitan Keling, 10200 Pulau Pinang.

Temu bual dengan pelajar universiti, pada 15 November 2012 bertempat di Jalan Masjid Kapitan Keling, 10200 Pulau Pinang.

Temu bual dengan pembantu am rendah di Pejabat Agama Islam Pulau Pinang, pada 16 November 2012 bertempat di Pejabat Agama Islam Pulau Pinang.

Temu bual dengan peniaga emas pada 15 November 2012 bertempat di No.3 Nasrat Jewellery Centre, Jalan Masjid Kapitan Keling, 10200 Pulau Pinang.

Terjemahan al-Quran Bahasa Melayu dlm. http//:www.surah.my (Capaian 2012).

(Teks Penuh)